محمد على آزاد كشميرى

فهرست 21

نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم پيشگفتار دوران نكبت‌بار سلطنت قاجاريان اگر از لحاظ سياسى و اجتماعى يكى از تاريك‌ترين ادوار تاريخ ايران است اما از لحاظ تأليف تذكره‌ها - به‌طور عام - نسبتا شكوفا است . تذكره‌هاى زينة المدائح و انجمن خاقان و گلشن محمود و سفينهء محمود و تذكرهء دلگشا و نگارستان دارا و تذكرة السلاطين و گنج شايگان و مجمع الفصحا و رياض العارفين و . . . و كتب تراجم مثل قصص العلماء تنكابنى و روضات الجنات و گنج دانش و نجوم السماء و بستان السياحه قسمتى از آثارى هستند كه در اين دوره خلق شده‌اند . گرچه نجوم السماء در هند نوشته شده اما آن را در اين محدودهء تاريخى به حساب مىآورم . نجوم السماء فى تراجم العلماء يكى از مهمترين كتابهاى مرجع است كه در شرح حال پانصد و سى نفر از علماى شيعهء قرون يازدهم و دوازدهم و سيزدهم هجرى قمرى در سال 1286 هجرى قمرى نوشته شده است . مؤلف اين كتاب ميرزا محمد على بن ميرزا صادقعلى بن مهدى كشميرى لكهنوى در سيزدهم ماه رجب سال 1260 متولد شده و در سال 1309 در لكهنو فوت كرده و در حسينيهء علامه سيد دلدار على معروف به « حسينيهء غفران مآب » دفن شده است . او از محضر استادانى چون علامه سيد محمد سلطان العلماء - پسر علامه سيد دلدار على نقوى - فقه و اصول و تفسير ، و از علامه مير حامد حسين - صاحب عبقات الانوار - علوم حديث و كلام ، و از علامه مولوى راجه امداد على خان كنتورى فلسفه و علوم عقلى ، و از علامه سيد محمد عباس موسوى شوشترى جزايرى علوم ادبى و تفسير را فراگرفته و در سراسر كتاب خود از اين استادان به نيكى و بزرگى ياد كرده است . وى علاوه بر نجوم السماء چهار كتاب ديگر داشته كه عبارتند از : 1 - زعفران‌زار . كه به فارسى و در ادب است .